Flower power – co to znaczy i skąd wzięło się to określenie?

Flower Power oznacza „siłę kwiatów” i odnosi się do pokojowego sprzeciwu wobec wojny w Wietnamie oraz kultury hipisowskiej. Określenie powstało w Stanach Zjednoczonych w 1965 roku, a jego historia wiąże się z poetą Allenem Ginsbergiem – przeczytaj, jak kwiaty stały się symbolem protestu.

Co znaczy Flower Power?

Flower Power to angielski slogan, który można przetłumaczyć jako „siła kwiatów” albo „władza kwiatów”. W języku polskim łączy się go przede wszystkim z ruchem hipisowskim, nazywanym także ruchem dzieci kwiatów. Hasło wyrażało sprzeciw wobec przemocy, militaryzmu i wojny, ale nie nawoływało do walki.

Kwiat miał zastąpić broń. Był prostym, czytelnym znakiem pokoju, łagodności i odmowy udziału w przemocy. Stąd charakterystyczne obrazki z epoki: kolorowe ubrania, kwiaty we włosach, haftowane wzory, długie włosy, gitara oraz rozdawanie roślin podczas demonstracji.

Flower Power nie oznaczało wyłącznie stylu ubierania się. Początkowo było hasłem pokojowego protestu przeciwko wojnie w Wietnamie.

Z czasem znaczenie zwrotu poszerzyło się. Zaczęto używać go jako ogólnego określenia hipisowskiego stylu życia, psychodelicznej muzyki, sztuki i kultury lat 60. W potocznym języku „flower power” może dziś opisywać kolorową estetykę, swobodę obyczajową oraz przekonanie, że konflikt można zastąpić dialogiem.

Skąd wzięło się to określenie?

Historia sloganu zaczęła się w Berkeley w Kalifornii, ważnym ośrodku amerykańskich protestów studenckich. W 1965 roku Allen Ginsberg – poeta związany wcześniej z kulturą bitników – zaproponował, by antywojenne marsze przybrały formę pokojowego widowiska ulicznego.

W eseju opublikowanym w listopadzie 1965 roku Ginsberg zachęcał demonstrantów do wręczania kwiatów policjantom, dziennikarzom, politykom i przypadkowym widzom. Chodziło o zmianę atmosfery protestu. Zamiast gniewu i lęku uczestnicy mieli pokazać spokój, kreatywność oraz gotowość do pokojowego działania.

Pomysł obejmował również inne rekwizyty – zabawki, flagi, balony i słodycze. Takie przedmioty miały nadać marszowi teatralny charakter i osłabić obraz demonstrantów jako zagrożenia. Była to odpowiedź między innymi na napięcia związane z obecnością Hells Angels, motocyklowego gangu popierającego wojnę w Wietnamie.

Jak działał pokojowy protest?

Ginsberg uznał, że forma wydarzenia może wpływać na jego odbiór równie mocno jak treść haseł. Kwiat wręczony funkcjonariuszowi nie zatrzymywał policyjnej interwencji siłą, lecz tworzył symboliczny kontrast między cywilnym protestem a aparatem przemocy. Ten sposób działania określano jako guerrilla theatre, czyli teatr uliczny organizowany poza tradycyjną sceną.

Nie każda akcja przynosiła jednak taki sam rezultat. Pokojowa forma nie usuwała napięcia, gdy druga strona odpowiadała agresją. Właśnie ta sprzeczność sprawiła, że kwiaty stały się jeszcze wyraźniejszym znakiem odmowy uczestnictwa w przemocy.

Flower Power i ruch hipisowski

Pod koniec 1966 roku metoda z Kalifornii zaczęła pojawiać się w innych częściach Stanów Zjednoczonych. W Nowym Jorku teatr The Bread and Puppet Theatre prezentował spektakle-protesty, podczas których rozdawano kwiaty, balony i literaturę antywojenną.

W maju 1967 roku Abbie Hoffman zorganizował Flower Brigade, czyli grupę uczestniczącą w nowojorskiej paradzie związanej z żołnierzami walczącymi w Wietnamie. Demonstranci nieśli kwiaty, flagi oraz różowe plakaty z napisem LOVE. Część z nich została zaatakowana przez gapiów, co pokazało, że pokojowy symbol nie zawsze chroni przed przemocą.

Hoffman odpowiadał na te wydarzenia językiem pełnym wyobraźni. Zapowiadał akcje polegające na ozdabianiu rzek żonkilami i owijaniu budynków wojskowych łańcuchami z mniszków. W październiku tego samego roku współorganizował Marsz na Pentagon, podczas którego demonstranci wkładali kwiaty w lufy karabinów żołnierzy Gwardii Narodowej.

Kwiat w lufie karabinu był obrazem sprzeciwu bez użycia broni – prostym, ale politycznie bardzo czytelnym.

Dlaczego mówi się „dzieci kwiaty”?

Określenie „dzieci kwiaty” wynikało z połączenia wyglądu i postawy uczestników kontrkultury. Kwiaty pojawiały się na ubraniach, opaskach, plakatach i dekoracjach. Rozdawano je także podczas marszów, dlatego roślina stała się częścią codziennego języka oraz publicznego wizerunku hipisów.

Nie chodziło wyłącznie o modę. Kolorowe wzory, luźne ubrania i kwiaty we włosach podkreślały dystans wobec wojskowej dyscypliny oraz sztywnego stylu obyczajowego. Muzyka psychodeliczna, wspólnotowość i krytyka konsumpcyjnego modelu życia dopełniały ten obraz.

Jak używa się zwrotu Flower Power?

Współczesne znaczenie zależy od kontekstu. W tekście historycznym Flower Power oznacza amerykański ruch protestu i jego ideologię niestosowania przemocy. W modzie lub dekoracji opisuje natomiast estetykę lat 60. – kwiatowe nadruki, intensywne kolory, frędzle, okulary przeciwsłoneczne i wianki.

Zwrot może też pojawić się przy opisie wydarzenia stylizowanego na epokę hipisów. Wtedy nawiązuje do muzyki, ręcznie robionych ozdób, żywych kwiatów oraz swobodnego stroju. Trzeba jednak odróżnić współczesną dekorację od pierwotnego znaczenia hasła, które miało wyraźny wymiar polityczny.

Czy Flower Power oznacza również nazwę rośliny?

Tak. W ogrodnictwie funkcjonuje budleja Flower Power, odmiana budlei Dawida, czyli Buddleja davidii. Nie ma ona bezpośredniego związku z amerykańskim ruchem kontrkulturowym, choć jej nazwa wykorzystuje podobne skojarzenia z kwiatami i barwami.

Krzew osiąga 1,5–2 m wysokości. Dwukolorowe kwiatostany łączą odcienie pomarańczowe i fioletowe, a kwitnienie trwa zwykle od lipca do października. Roślina przyciąga motyle i pszczoły, dlatego budleję często nazywa się motylim krzewem.

Najlepiej rośnie w miejscu słonecznym, w glebie umiarkowanie wilgotnej, lecz niepodmokłej. Dobrze znosi okresową suszę, natomiast w chłodniejszych regionach wymaga zimowej osłony, ponieważ młode pędy mogą przemarzać. W ogrodzie sadzi się ją pojedynczo, w grupach albo w kompozycjach z bylinami i innymi krzewami.

Jedno wyrażenie obejmuje więc dwa różne znaczenia. W historii mówi o pokojowym proteście, a w ogrodnictwie wskazuje nazwę odmiany budlei. O sensie decyduje zdanie, w którym pojawia się ten zwrot.